انیمیشن امروز

میکی ماوس، اسپایدرمن را خرید!!! معامله به نفع کیست؟

۰۶٫۱۳٫۸۸ - ۰۱:۲۹ب.ظ

دیزنی، مارول Marvel را خرید! این خبر صدر نشین اخبار دنیای تجارت در چند روز اخیر بود و به بحثهای زیادی در رابطه با زیر و بم های این معامله ی تجاری و قابلیتهای نهفته در همکاریهای آینده این دو کمپانی دامن زد. اما من از دیدگاهی دیگر به این خبر نگاه می کنم: یک کمپانی ورشکسته از لحاظ خلاقیت و ایده، کمپانی مشابه دیگری را خریده است! این دومین خرید بزرگ رابرت آیگرRobert Iger ، مدیر فعلی دیزنی، بعد از خریدن پیکسار است. آیگر برای خرید پیکسار ۷ میلیارد دلار پرداخت کرد و برای خرید مارول تنها ۴ میلیارد دلار…

این دو معامله بزرگ، خط مشی رابرت آیگر را بعنوان مدیر دیزنی بخوبی روشن می کنند، اما باعث نمی شوند که همه دست به تحسین آیگر بزنند. اقتصاد دانان و متخصصین بازار ممکن است جسارت او را در انجام معاملات بزرگ مورد تایید قرار دهند، اما آنچه که در ورای این هیاهو و جنجال وجود دارد این حقیقت است که آیگر مدیری است که کمپانی خود را قادر به رقابت با سایر رقبا نمیبیند و در نتیجه دست به خرید رقبا می زند!!!

زمانی که “والت دیزنی” آغاز به ساخت فیلمهای زنده کرد، هیچ استودیوی تولید فیلم زنده ای را نخرید. وقتی که شروع به ساخت فیلم، سریال و انیمیشن برای تلوزیون کرد، هیچ استودیوی تلوزیونی را نخرید. همینطور در زمانی که شخصا توزیع کالاهایش را بر عهده گرفت، هیچ کمپانی توزیع کالایی را نخرید و زمانی که تصمیم به ساخت دنیای سرگرمی ( دیزنی لند و دیزنی ورد) گرفت نیز ، هیچ پارک تفریحات دیگری را خریداری نکرد! برعکس در تمام این موارد “والت” به توسعه ی کمپانی شخصی خودش پرداخت و حتی در مواردی رهبری نوع خاصی از فعالیت در زمینه ی سرگرمی سازی را بر عهده داشت. تا جایی که می توانست با دیگران رقابت می کرد و توانمندی هایش را به رخ می کشید. زمانی که “والت دیزنی” به چیزی علاقمند می شد، خودش آنرا از پایه می ساخت. برعکس زمانیکه رابرت آیگر احساس می کند که باید در زمینه ی ساخت فیلمهای انیمیشن سه بعدی و یا جمع آوری تعداد بیشتری از مخاطبین نوجوان رقابت کند، چکار می کند؟ کیف پولش را از جیبش بیرون می کشد و آنچه  که نیاز دارد را می خرد!

بیایید کمی با اعداد و ارقام بازی کنیم، آیگر برای خرید “پیکسار” ۷ میلیارد دلار پرداخت کرد. برای ساخت یک فیلم سه بعدی با هزینه های امروزین چیزی حدود ۲۵۰ میلیون دلار نیاز است، یعنی با مبلغی که آیگر برای خرید پیکسار پرداخت کرد، کمپانی دیزنی میتوانست حدودا ۲۸ فیلم انیمیشن بلند بسازد. این ۲۸ فیلم بلند برای دیزنی میتوانست مساوی باشد با ۲۸ ایده ی فوق العاده، ۲۸ جهش بلند در تکنیک و هنر، ۲۸ تحول عمده در دنیای انیمیشن و جذب مخاطبین بیشمار. اما آیا در سالهای اخیر و پس از خریده شدن “پیکسار” توسط دیزنی، واقعا چنین امکاناتی برای دیزنی مهیا شده است؟

مثال دیگری میاوریم: یکی از اهدافی که دیزنی با خرید ” مارول” تعقیب می کند ، توسعه بیشتر در زمینه تولید سریالهای تلوزیونی و جذب مخاطبین بیشتر بخصوص پسران نوجوان است. برای ساخت هر مجموعه ی ۱۳ قسمتی انیمیشن تلوزیونی ( در شبکه های کابلی) بطور متوسط ۱۵ میلیون دلار مورد نیاز است. با ۴ میلیارد دلار پرداخته شده  برای خرید مارول، دیزنی میتوانست ۲۶۶ مجموعه ی تلوزیونی بسازد! آیا با ساخت ۲۶۶ مجموعه تلوزیونی امکان جذب پسر های نوجوان به همین اندازه برای دیزنی مهیا نمی شد؟

بسیار وحشتناک است که امروز میبینیم که کمپانی چون دیزنی، بی هیچ تلاش واقعی و جدی و با توسل به آسانترین شیوه ممکن، سعی در رسیدن به اهدافش دارد. حالا سئوال این است که دیزنی با خرید ” مارول” واقعا چه چیزی را خریده است؟ مارول به تازگی هفتادمین سالگرد تاسیسش را جشن گرفته است، اما واقعیت این است که در مجموع فقط ۱۰ سال از این هفتاد سال را میتوان جزء سالیان خلاقیت و درخشش مارول بشمار آورد، یعنی سالهای مابین ۱۹۳۹ تا ۱۹۶۱! در همین راستا اگر فقط ۶ تن از هنرمندانی که برای مارول کار کرده اند- بیل ایورت  Bill Everett، کارل بورگس Carl Burgos، جو سایمن Joe Simon ، جک کربی Jack Kirby ، استن لی Stan Lee و استیو دیتکو Steve Ditko را از تاریخ این موسسه حذف کنیم، بخش عمده ای از کاراکترهایی که معرف تاریخ مارول هستند نیز حذف خواهند شد و آنچه که باقی میماند نیز تقلیدی از ماحصل تلاشهای همین شش تن خواهد بود.

مارول اخیرا تجربه های موفقی از ساخت فیلمهایی بر اساس شخصیتهایش را پشت سر گذاشته است، اما تمام این شخصیتهایی که به فیلم کشیده شده اند بیش از ۳۰ سال عمر دارند و با راه و روشی که “مارول” در سالهای اخیر در قبال هنرمندان، طراحان و نویسندگانش در پبش گرفته است، میتوان با قاطعیت پیشبینی کرد که هیچ کاراکتر عمده و موفق دیگری از کمپانی مارول بیرون نخواهد آمد. مارول امتیاز و مالکیت تمام شخصیتهای خلق شده در این موسسه را منحصرا به تملک خود درآورده است. حتی شخصیتهایی که توسط خالقین قراردادی و نه تحت استخدام “مارول” خلق می شوند نیز از این قائده مستثنی نیستند. اما اشتباه بزرگتر مارول در این است که هیچ سودی از فروش محصولات ناشی از کاراکترهایش را به خالقین این کاراکترها نمی دهد! هرچه که کاراکترها مشهورتر می شوند و سود بیشتری را به جیب مارول سرازیر می کنند، خالقین این شخصیتها پی می برند که منفعتی از تلاش و کوششان نصیب آنها نخواهد شد و در نتیجه دست از خلاقیت و طراحی ایده های نو بر می دارند.

جک کربی واستیو دیتکو، هردو “مارول” را به دلیل عدم عمل کردن به تعهداتش ترک کردند. استیو گربر Steve Gerber و مارو ولفمن Marv Wolfman از ” مارول” شکایت کردند تا بتوانند حق مالکیت شخصیتهای ” هاوارد اردکه” و ” بلید Blade ” را پس بگیرند. در دهه ی ۹۰ گروهی از هنرمندان از ” مارول” جدا شدند چراکه دریافتند که آنجا هرگز به حق و حقوق واقعیشان نخواهند رسید. واقعیت تلخ این است که تعداد کاراکترهایی که دیزنی با خرید ” مارول” بدست خواهد آورد، بسیار محدود و انگشت شمار خواهد بود.

زمانی که دیزنی “پیکسار” را خرید، در واقع در حال خرید “آینده” بود. پیکسار در آغاز راه بود و ثابت کرده بود که موفقیتهای پی درپی زیاد، کاراکترهای تازه و فیلمهای پرفروشی را در پیش رو خواهد داشت. جان لستر و اد کتمول، دو مردی که دلیل موفقیتهای پیکسار بودند، هنوز در پیکسار کار می کردند و کمپانی پیکسار میلیونها تماشاچی را به سینماها می کشانید. در عوض خرید “مارول”، خرید ” گذشته ” است! کاراکترهای مارول “پیر” هستند و خالقانشان دیگر در مارول کار نمی کنند. خرید “مارول” در حقیقت کاریکاتوری از خرید ” پیکسار ” است. البته گذشت زمان از میزان سوددهی این معامله خبر خواهد داد، اما شیوه ای که رابرت آیگر درپیش گرفته است، آینده جالبی را در پیش روی دیزنی نخواهد گذاشت. هنرمندان خلاق به فضایی مستعد و سود مناسب نیاز دارند تا بتوانند خلاقیتهایشان را در معرض دید دیگران بگذارند و بنظر میرسد که دیزنی ترجیح میدهد که این فضای مناسب در مکان های دیگری بوجود بیاید و بعد اقدام به خرید آن بکند!!!

نوشته : مارک مایرسون Mark Mayerson

مترجم: مهبد بذرافشان

منبع : http://mayersononanimation.blogspot.com

موضوع: انیمیشن | توضیحات: