بانی تا ابد روی صندلی آرایشگاه…
۰۸٫۲۶٫۸۷ - ۱۰:۰۱ق.ظ
چاک جونز Chuck Jones اسطوره ی انیمیشن و یکی از نام آور ترین مردان دنیای سینما و تلوزیون ، در طول بیش از ۶۰ سال فعالیت هنری بیش از ۳۰۰ انیمیشن کوتاه ساخت، برنده ی سه اسکار کارگردانی ، یک اسکار افتخاری ، جایزه افتخاری اتحادیه ی فیلمسازان امریکا و تعداد زیادی جایزه ی معتبر دیگر شد. شناخته شده ترین شخصیتهای دنیای انیمیشن را در ذهن نسلهای پیاپی جاودانه کرد و الهام بخش بسیاری از هنرمندان دنیای انیمیشن و سینما شد. در دوران طلایی انیمیشن ، در دهه های ۵۰،۴۰ و ۶۰زمانی که جونز در استودیوی وارنر کار میکرد ، با طراحی یا کمک در طراحی کاراکترهایی چون باگز بانی Bugs Bunny ، دافی داک Daffy Duck، المر فاد Elmer Fudd، پورکی پیگ Porky Pig ، رود رانر Road Runner ، کویوت Coyote و … یکی از درخشان ترین دورانهای استودیوی وارنر و تاریخ انیمیشن را رقم زد . به درخواست بسیاری از دوستان در این پست به بررسی اجمالی زندگی او میپردازیم.
چاک جونز اغلب داستانی از پسر بچه ی کوچکی را برای دیگران تعریف میکرد. پسر بچه ای که وقتی به او گفته شد ” چاک جونز باگز بانی را کشیده است” پاسخ داد: ” جونز باگز بانی را نکشید، عکس باگز بانی را کشید” این یک واقعیت بود. در باور میلیونها بچه ای که باگز بانی را می دیدند، او نه یک شخصیت مجازی بلکه یک شخصیت زنده و واقعی بود که بر اساس زندگیش انیمیشن ساخته می شد. اما این باور و عقیده نسبت به کاراکترهای جونز منحصر به بچه ها نمی شد. خود چاک جونز نیز چنین عقیده ای نسبت به شخصیتهایش داشت و همین تفکر رمز موفقیت چاک جونز بود.
چاک جونز در۲۱ سپتامبر سال ۱۹۱۲ در واشنگتن متولد شد. بزودی خانواده ی او به هالیوود نقل مکان کردند و جونز کوچک دوران کودکیش را با دیدن فیلمهای چارلی چاپلین و باستر کیتن سپری کرد. او بعلاوه گاهی نقشهای کوچکی نیز در برخی کمدیهای مک سنت Mac Sennett ایفا می کرد . پس از فارغ التحصیلی از انستیتوی هنر کالیفرنیا ، او به کشیدن پرتره هایی از افراد مختلف پرداخت. قیمت هر پرتره فقط یک دلار بود! سرانجام در سال ۱۹۳۲ چاک جونز نخستین شغل رسمیش را در صنعت انیمیشن بدست آورد. شغل جدید او عبارت بود از شستن ورقه های سلولوئید در استودیوی فلدلینگ fledgling animation industry که متعلق بود به آب آیورکز Ubbe Iwerks ، همکار قدیمی والت دیزنی. شستن ورقه های سلولوئید در استودیوی آیورکز اگر هیچ نتیجه ی ملموسی برای چاک جونز در بر نداشت، اما باعث شد که او همسر آینده اش، دوروثی وبستر Dorothy Webster را در آنجا ملاقات کند. ملاقاتی که به ازدواج آندو در سال ۱۹۳۲ منجر شد.
در سال ۱۹۳۶ چاک جونز بعنوان انیماتور و توسط فریز فرلنگ Friz Freleng در استودیوی لئون شلزینگر Leon Schlesinger استخدام شد ( استودیوی شلزینگر بعدها تبدیل به استودیوی معروف برادران وارنر شد). جونز تا پایان زندگی همواره از فریز فرلنگ با تحسین و احترام یاد می کرد و می گفت :” هیچکس، احتمالا به استثنای تکس اوری Tex Avery ، قادر نبود حس قوی و درخشان فریز فرلنگ را در زمان بندی انیمیشن داشته باشد.”
در سال ۱۹۳۸، چاک جونز نخستین فیلم کوتاه خود را کارگردانی کرد. فیلمی هفت دقیقه ای بنام The Night Watchman که توجه همه را به استعداد درخشان او در کارگردانی جلب کرد. همکاری چاک جونز با تکس اوری و باب کلمپت Bob Clampett تا اوایل دهه ی چهل یعنی زمانی که آندو استودیو را ترک کردند ادامه یافت . پس از آن جونز به کار کردن در استودیو و همکاری با کسانی چون فرلنگ و رابرت مک کیمسون Robert McKimson ادامه داد. همکاری که تا میانه ی دهه ی ۶۰ ،یعنی زمانی که استودیوی وارنر تصمیم به تعطیلی بخش انیمیشن گرفت ادامه یافت. پس از آن جونز برای مدت بسیار کوتاهی به دیزنی و سپس به استودیوی مترو گلدوین مه یر MGM رفت. در استودیوی مترو ، جونز به کارگردانی سری جدیدی از مجموعه ی تام و جری پرداخت. مجموعه ی جدید تام و جری به کارگردانی جونز با تغییراتی که در ظاهر کاراکترها و بک گراندها داده شد، اگرچه در آغاز چندان به مذاق طرفداران تام و جری خوش نیامد، اما از طرف منتقدین و بعدتر از سوی بینندگان مورد استقبال واقع شد و آوازه ی چاک جونز را دوچندان کرد. جونز در استودیوی مترو همچنین فیلم برنده ی اسکار The Dot and the Line و یک نسخه ی تلوزیونی از کتاب ” چگونه گرینچ کریسمس را دزدید How the Grinch Stole Christmas” نوشته ی دکتر سوس Dr. Seuss را کارگردانی کرد .
در سال ۱۹۶۲ چاک جونز استودیوی شخصی خودش بنام Chuck Jones Enterprises را پایه ریزی و در این استودیو ۹ فیلم انیمیشن نیم ساعته را تهیه و کارگردانی کرد. فیلمهایی از قبیل The White Seal و Rikki Tikki Tavi بر اساس کتابی به همین نام از رودیارد کیپلینگ Rudyard Kipling . در سالهای بعد موفقیتهای درخشان چاک جونز بدون وقفه ادامه داشت. یکی از معروف ترین و شاخص ترین فیلمهای او بنام ? What’s Opera, Doc از سوی موسسه ی ملی فیلم امریکا بعنوان یکی از هنرمندانه ترین، فرهنگی ترین، صاحب سبک ترین و تاثیرگذارترین فیلمهای تاریخ صنعت سینما معرفی شد و پس از آن ، مسابقه ی تحسین و تجلیل از آثار و فعالیتهای جونز بصورت بی وقفه ادامه یافت. از جمله برنامه ای که موزه ی هنرهای مدرن نیویورک با عنوان نگاهی به زندگی و گذشته ی یک مرد ترتیب داد و در آن از چاک جونز تجلیل شد. جونز در سال ۱۹۸۹ زندگی نامه ی خودش را با عنوان Chuck Amuck تالیف و منتشر کرد ( این کتاب اکنون به چاپ پنجم رسیده است) و دو سال بعد از آن، در سال ۱۹۹۱ ، جونز کتاب دیگری بنام Chuck Reducks وارد بازار کرد.
در سال ۲۰۰۰ چاک جونز (موسسه چاک جونز) را با هدف کشف ،حمایت و تشویق هنرمندانی که هنر اصیل و درجه یک در انیمیشن و طراحی شخصیت ارائه میدهند را پایه گذاری کرد. برنامه هایی که موسه ی چاک جونز ارائه میدهد عبارتند از: کمک هزینه های تحصیلی، تحقیقات آکادمیک،برگزاری نمایشگاهها و ترتیب دادن سخنرانی های تخصصی و همچنین ارائه ی فیلم، مقاله و طراحی.
پیتر باگدانوویچ Peter Bogdanovich ( کارگردان) در مورد آثار چاک جونز میگوید: آثار او باقی خواهند ماند،جاودانه و جهانی خواهند شد. درست مانند تمام افسانه های اصیل و ماندگار و تمام آثار هنری بزرگ.
پس از انتشار خبر مرگ چاک جونزدر سال ۲۰۰۲، کودک جهارساله ای در حال هق هق و گریه از مادرش پرسید: “یعنی دیگه باگز بانی رو روی صندلی آرایشگاه نمی بینیم؟” و مادر پاسخ داد” بانی تا ابد روی صندلی آرایشگاه باقی خواهد ماند…( اشاره به فیلم معروف Rabbit of Seville که در آن باگز بانی و المرفاد در یک آرایشگاه درگیر می شوند)
گردآوری و ترجمه: مهبد بذرافشان






سلام مهبد جان
بازم دستت درد نکنه، زود بیا، دلمون تنگه
مهبد پاسخ در تاريخ آبان ۲۷م, ۱۳۸۷ ۳:۴۵ ب.ظ:
بابا خیلی باحالی واقعآ ممنون خیلی باحالی..

منم قبلآ یه مطلبی راجب چاک جونز ترجمه کردم و گذاشتم توی وبلاگم (از ویکی پدیا) اما این هم خیلی کامل تر بود هم ترجمش عالی بود دستت درد نکنه واقعآ
مهبد پاسخ در تاريخ آبان ۲۷م, ۱۳۸۷ ۵:۱۶ ب.ظ:
دوست عزیز خیلی لطف دارید،منو شرمنده می کنید، وبلاگ شما هم خیلی خوندنی و دیدنیست
سلام خوبی مهبد جان امیدوارم که سلامت باشی..ممنون که انقدر محببت داری می دونی من این غر ها رو می زنم که دوستهای خوبی مثه تو بیان و دلگرمم کنن…خیلی خیلی حرفات برام مهمه مخصوصا که می دونم دغدغه هات چیه و هم دوست خوبی هستی و هم معللم خوبی و خوب کلله ت هم که حسابی کار می کنه پس می دونی که چقدر خوشحال میشم از کامنت هات و حرفات…مرسی …منتظرم زود تر ببینمتون……..
مهبد پاسخ در تاريخ آبان ۲۸م, ۱۳۸۷ ۸:۲۶ ق.ظ:
مطلب فوق العاده ای بود مهبد جان. باور کن من هم وقتی خبر مرگ چاک جونز رو شنیدم دست کمی از اون بچه ۴ ساله نداشتم. هنوز هم نمی تونم باور کنم که یه همچین هنرمندی مرده چون آثارش تا ابد در دل مردم زنده میمونه. بازم ممنون
مهبد پاسخ در تاريخ آبان ۲۸م, ۱۳۸۷ ۱:۰۹ ب.ظ:
خواهش می کنم حسین جان، خیلی لطف داری
، راستی راه افتادن مجدد سایتت رو تبریک میگم. به امید دیدار
سلام
واقعا دستتون درد نکنه
آدم رو با این مطالب میخ کوب میکنید پشت کامپیوتر
مهبد پاسخ در تاريخ آبان ۲۹م, ۱۳۸۷ ۸:۱۴ ق.ظ:
شرمنده میفرمایید آقای عربیان، نظر لطف شماست،امیدوارم که بتونم مطالب بهتر و بهتری ارائه بدم.