The Sinking of the Lusitania

غرق شدن لوسیتانیا

در روز اول می سال 1915، یکسال پس از آغاز جنگ جهانی اول، کشتی لوسیتانیا با 1924 سرنشین ، بندر نیویورک را به سوی بندر لیورپول/انگلستان ترک کرد. مسافرین کشتی از محموله مخفی موجود در انبارهای کشتی اطلاعی نداشتند. اما نیروهای آلمانی کاملا اطلاع داشتند که انبارهای کشتی مملو از مهمات و اسلحه ایست که قرار بود به نیروهای انگلیسی تحویل داده شود. شهرتی که کشتی لوسیتانیا بعنوان سریع ترین کشتی آن روزگار داشت، به خدمه آن این دلگرمی را میداد که آنها میتوانند از تیررس هر کشتی یا زیردریایی مهاجم آلمانی فرار کنند، اما به هر حال با در نظر گرفتن احتمال حمله به کشتی، تعداد مسافرین آن به کمتر از نصف ظرفیت اصلی تقلیل داده شده بود. در تاریخ هفتم می، کشتی به سواحل ایرلند نزدیک شده بود که فاجعه اتفاق افتاد. در ساعت 2:10 بعد از ظهر، کشتی لوسیتانیا توسط اژدری که از یک زیر دریایی U 20 آلمانی شلیک شده بود مورد اصابت واقع شد. کمی پس از نخستین انفجار حاصل از برخورد اژدر، دومین انفجار که حدس زده میشود ناشی از آتش گرفتن مهمات درون کشتی بوده، کشتی را تکان داد. شدت انفجار به حدی بود که قایقهای نجاتی که هنوز در عرشه کشتی بودند تکه تکه شدند و چند قایق نجات آویزان که پر از مسافر بودند نیز به درون آب سقوط کردند. در کمتر از 18 دقیقه ، کشتی عظیم لوسیتانیا کاملا به زیر آب فرو رفت. تعداد 1150 مسافر، از کل 1924 مسافرین کشتی جان باختند. در ساعت 2:30 بعد از ظهر کشتی لوسیتانیا به تاریخ پیوسته بود.

وینزور مک کی Winsor McCay واحتمالا نخستین مستند انیمیشن تاریخ

در آن زمان هیچ عکس یا فیلمی ازماجرای حمله به کشتی و غرق شدن آن در دست نبود. دولت امریکا عملا وارد جنگ شده بود و 114 امریکایی در حادثه غرق شدن کشتی لوسیتانیا جان باخته بودند.سه سال بعد از حمله به کشتی لوسیتانیا، در آخرین سال جنگ، افکار عمومی نیاز به تهییج داشت و دولت نیز به سربازان بیشتری جهت اعزام به اروپا نیاز داشت و در همین راستا دهها فیلم تبلیغاتی در مورد جنگ ساخته میشد که همه احساسات ضد آلمانی را ترویج و جوانان را به پیوستن به ارتش تشویق میکردند. فیلم انیمیشن غرق شدن لوسیتانیا که توسط وینزور مک کی، از نخستین پیشگامان انیمیشن، در سال 1918 ساخته شد، یک فیلم تبلیغاتی تمام عیار برای جنگ بر علیه آلمان از آب درامد. در این انیمیشن 12 دقیقه ای عملا فراخوانی مبنی بر پیوستن به ارتش یا جنگ بر علیه آلمان دیده نمیشود، اما فیلم بقدری خوب ساخته شده بود و آنچنان تاثیر گذار بود که آنرا در زمره یکی از بهترین فیلمهای مستند/تبلیغاتی آن روزگار به شمار آوردند. وینزور مک کی تمام اصول یک فیلم مستند خبری را در این فیلم رعایت میکند. در لابلای فیلم کپشن های نوشتاری اطلاعات لازم را به بیننده میدهند. عکسهایی از افراد شاخصی که در کشتی بودند و کشته شدند، با اطلاعات مربوط به آنها به بیننده ارائه میشود. در بخشهایی از ابتدای فیلم ، تصاویری بصورت فیلم زنده از وینزورمک کی و مراحل آغازین تولید این انیمیشن نمایش داده میشود. وینزور مک کی داستان سرایی نمیکند و به شخصیت ها نمیپردازد. در واقع او اصلا بیننده را به درون کشتی نمیبرد. زاویه دید او، زاویه دید یک دوربین معمولی در یک فیلم خبری در آن سالها است. نماها اغلب لانگ شات هستند و او آگاهانه آنچه را که از یک فیلم خبری واقعی واقعی انتظار میرود، با زیبایی شناسی خاص یک فیلم انیمیشن ترکیب میکند و با یک مونتاژ زیبا و تاثیر گذار، در مدت 12 دقیقه ، فیلمی را به بیننده نشان میدهد که بیننده از میانه فیلم فراموش میکند که درحال تماشای یک فیلم انیمیشن است. حتی امروز هم هنگام دیدن این فیلم، بیننده براحتی میتواند تصور کند که درحال دیدن واقعیت محض است و نه یک فیلم انیمیشن بر مبنای یک واقعیت تاریخی. من در جستجوی انیمیشن های خبری و مستند پیش از “غرق شدن لوسیتانیا“، هنوز به مورد خاصی بر نخورده ام. تصور میکنم که این فیلم را میتوان نخستین مستند انیمیشن تاریخ دانست اما حتی اگر این فیلم (نخستین) هم نباشد، بدون تردید یکی از اولینها و بی شک یکی از بهترینهای این ژانر حتی تا امروز است.

توضیح در مورد فیلم: مک کی تمام این فیلم را خودش به تنهایی و فریم به فریم طراحی کرد. تخمین زده میشود که حدود 25000 فریم طراحی شده باشد. دقت بی حد و حصر و واقع گرایی که مک کی در طراحی جزئیاتی مانند صدها مسافری که خودشان را از عرشه به دریا پرتاب میکنند، دودی که از دودکشهای کشتی خارج میشود، امواج دریا و قایقهای نجات در حال سقوط بکار برده است، حتی با امکانات امروزین هم غبطه برانگیز است. با تشکر از تکنولوژی و سپاس بی حد از اینترنت ، فیلم را میتوانید از اینجا ببینید.

مهبد بذرافشان